mercredi 25 août 2021

IMAZIƔN D TIRRA S TFINAƔ

 



Illa yan umukris bahra yattuyn dar imaziɣn ass ad, slawan akkʷ lliɣ tt inn adlli kkan ar ttinin masd tutlayt nnsn ur tlli g tnbaḍṭ d ur nzḍaṛ ad nara aynna nra s tirra n tfinaɣ. 

Macc ass ad ur sul tlli tmukrist ad, nssn akkʷ masd tamnḍawt n 2011 lliɣ tkcm tmaziɣt tg tunṣibt g tmnḍawt mqqar llan tugtt n tbbayḍaṛin g ussufɣ nns s tillawt macc aylli izlin s tirra ur aɣ sul tga amukris ɣilad. 

Tzḍaṛt ad tarat g ufaysbuk ɣilad s tutlayt d uskkil nnk n tfinaɣ d tɣid ad akkʷ srs tarat kra n tbratt nɣd kra n tnfult tamhlant nna iẓlin s tgrawin nɣd tisntutin n tnbaḍt. Amukris nna illan ɣilad dar imaziɣn akkkʷ slawan akkʷ win Lmɣrib igat masa ttinin masd iɣ nura s uskkil n tfinaɣ g imassn n umsawaḍ nɣd afaysbuk ur rad aɣ irms awd yan taswingmt nnɣ nna nra astt nssiwḍ i umaḍal, ttun masd iɣ turit s tirra nnk ar ttggat addur i ixf nnk d ur rad tqqlt s awd yan ad t ig i uskkil d tutlayt nnk iɣ as t ur tgit kiyyin. 

Llan itsn n middn ɣilad slawann akkʷ winna llanin g iẓẓi n umussu amaziɣ ar bahra ttirin ad ttaran s tutlayt taɛṛabt nɣd tafṛansist afad ad sslkmn awal nɣd taswingmt nna darsn illan, acku ar ttinin masd askkil n tfinaɣ urta t bahra ssnn tugtt n iwdan g umaḍal, d idrus bahra mad rad t iɣr, macc iɣa akkʷ nttini mk ad askkil nnɣ is rad immt ura d t akkʷ sul nẓṛṛa g imassn ad n umsawaḍ. 

Ass ad iqqand imaziɣn akkʷ ad aran inin aylli s syafan g igʷnsiwn nnsn d s tutlayt d uskkil nnsn n tfinaɣ acku s tɣarast ad as rad nssiwḍ yat tbratt nna ittinin mk lli inna umɣnas amqṛan Ɛli Ṣidqi Azayku «awal nnɣ ad aɣ igan iɣ immut nmmut» ɣid rad nini askkil nnɣ ad aɣ igan iɣ immut ur sar rad nsslkm tabratt nna f akkʷ isɣnsa kull mad igan amaziɣ as tt igan masd darnɣ tutlayt darnɣ awal darnɣ askkil srnɣ izlin mklli s darnɣ taɣrma d wamun nna igan idrfi. 


Bumiṣṛ Ɛbdlwaḥd 

 
ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⴷ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵙ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ 

 ⵉⵍⵍⴰ ⵢⴰⵏ ⵓⵎⵓⴽⵔⵉⵙ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵢⴰⵜⵜⵓⵢⵏ ⴷⴰⵔ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⴰⵙⵙ ⴰⴷ, ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴰⴷⵍⵍⵉ ⴽⴽⴰⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵏⵉⵏ ⵎⴰⵙⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵓⵔ ⵜⵍⵍⵉ ⴳ ⵜⵏⴱⴰⴹⵟ ⴷ ⵓⵔ ⵏⵣⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵏⴰⵔⴰ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵏⵔⴰ ⵙ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ. 

ⵎⴰⵛⵛ ⴰⵙⵙ ⴰⴷ ⵓⵔ ⵙⵓⵍ ⵜⵍⵍⵉ ⵜⵎⵓⴽⵔⵉⵙⵜ ⴰⴷ , ⵏⵙⵙⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵎⴰⵙⴷ ⵜⴰⵎⵏⴹⴰⵡⵜ ⵏ 2011 ⵍⵍⵉⵖ ⵜⴽⵛⵎ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴳ ⵜⵓⵏⵚⵉⴱⵜ ⴳ ⵜⵎⵏⴹⴰⵡⵜ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵍⵍⴰⵏ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵜⴱⴱⴰⵢⴹⴰⵕⵉⵏ ⴳ ⵓⵙⵙⵓⴼⵖ ⵏⵏⵙ ⵙ ⵜⵉⵍⵍⴰⵡⵜ ⵎⴰⵛⵛ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵉⵣⵍⵉⵏ ⵙ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵓⵔ ⴰⵖ ⵙⵓⵍ ⵜⴳⴰ ⴰⵎⵓⴽⵔⵉⵙ ⵖⵉⵍⴰⴷ. 

ⵜⵣⴹⴰⵕⵜ ⴰⴷ ⵜⴰⵔⴰⵜ ⴳ ⵓⴼⴰⵢⵙⴱⵓⴽ ⵖⵉⵍⴰⴷ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏⵏⴽ ⵏ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ ⴷ ⵜⵖⵉⴷ ⴰⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⵙⵔⵙ ⵜⴰⵔⴰⵜ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⴱⵔⴰⵜⵜ ⵏⵖⴷ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵜⵏⴼⵓⵍⵜ ⵜⴰⵎⵀⵍⴰⵏⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵥⵍⵉⵏ ⵙ ⵜⴳⵔⴰⵡⵉⵏ ⵏⵖⴷ ⵜⵉⵙⵏⵜⵓⵜⵉⵏ ⵏ ⵜⵏⴱⴰⴹⵜ. ⴰⵎⵓⴽⵔⵉⵙ ⵏⵏⴰ ⵉⵍⵍⴰⵏ ⵖⵉⵍⴰⴷ ⴷⴰⵔ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⴰⴽⴽⴽⵯ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵡⵉⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ ⵉⴳⴰⵜ ⵎⴰⵙⴰ ⵜⵜⵉⵏⵉⵏ ⵎⴰⵙⴷ ⵉⵖ ⵏⵓⵔⴰ ⵙ ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ ⴳ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵡⴰⴹ ⵏⵖⴷ ⴰⴼⴰⵢⵙⴱⵓⴽ ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⴰⵖ ⵉⵔⵎⵙ ⴰⵡⴷ ⵢⴰⵏ ⵜⴰⵙⵡⵉⵏⴳⵎⵜ ⵏⵏⵖ ⵏⵏⴰ ⵏⵔⴰ ⴰⵙⵜⵜ ⵏⵙⵙⵉⵡⴹ ⵉ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ, ⵜⵜⵓⵏ ⵎⴰⵙⴷ ⵉⵖ ⵜⵓⵔⵉⵜ ⵙ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵏⵏⴽ ⴰⵔ ⵜⵜⴳⴳⴰⵜ ⴰⴷⴷⵓⵔ ⵉ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⴽ ⴷ ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⵜⵇⵇⵍⵜ ⵙ ⴰⵡⴷ ⵢⴰⵏ ⴰⴷ ⵜ ⵉⴳ ⵉ ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⴷ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⴽ ⵉⵖ ⴰⵙ ⵜ ⵓⵔ ⵜⴳⵉⵜ ⴽⵉⵢⵢⵉⵏ. 

ⵍⵍⴰⵏ ⵉⵜⵙⵏ ⵏ ⵎⵉⴷⴷⵏ ⵖⵉⵍⴰⴷ ⵙⵍⴰⵡⴰⵏⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⵡⵉⵏⵏⴰ ⵍⵍⴰⵏⵉⵏ ⴳ ⵉⵥⵥⵉ ⵏ ⵓⵎⵓⵙⵙⵓ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ ⴰⵔ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵜⵜⵉⵔⵉⵏ ⴰⴷ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵄⵕⴰⴱⵜ ⵏⵖⴷ ⵜⴰⴼⵕⴰⵏⵙⵉⵙⵜ ⴰⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵙⵙⵍⴽⵎⵏ ⴰⵡⴰⵍ ⵏⵖⴷ ⵜⴰⵙⵡⵉⵏⴳⵎⵜ ⵏⵏⴰ ⴷⴰⵔⵙⵏ ⵉⵍⵍⴰⵏ, ⴰⵛⴽⵓ ⴰⵔ ⵜⵜⵉⵏⵉⵏ ⵎⴰⵙⴷ ⴰⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ ⵓⵔⵜⴰ ⵜ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵙⵙⵏⵏ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⵏ ⵉⵡⴷⴰⵏ ⴳ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ , ⴷ ⵉⴷⵔⵓⵙ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵎⴰⴷ ⵔⴰⴷ ⵜ ⵉⵖⵔ, ⵎⴰⵛⵛ ⵉⵖⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵏⵜⵜⵉⵏⵉ ⵎⴽ ⴰⴷ ⴰⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏⵏⵖ ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⵉⵎⵎⵜ ⵓⵔⴰ ⴷ ⵜ ⴰⴽⴽⵯ ⵙⵓⵍ ⵏⵥⵕⵕⴰ ⴳ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵡⴰⴹ. 

ⴰⵙⵙ ⴰⴷ ⵉⵇⵇⴰⵏⴷ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⴷ ⴰⵔⴰⵏ ⵉⵏⵉⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵙ ⵙⵢⴰⴼⴰⵏ ⴳ ⵉⴳⵯⵏⵙⵉⵡⵏ ⵏⵏⵙⵏ ⴷ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷ ⵓⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏⵏⵙⵏ ⵏ ⵜⴼⵉⵏⴰⵖ ⴰⵛⴽⵓ ⵙ ⵜⵖⴰⵔⴰⵙⵜ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵔⴰⴷ ⵏⵙⵙⵉⵡⴹ ⵢⴰⵜ ⵜⴱⵔⴰⵜⵜ ⵏⵏⴰ ⵉⵜⵜⵉⵏⵉⵏ ⵎⴽ ⵍⵍⵉ ⵉⵏⵏⴰ ⵓⵎⵖⵏⴰⵙ ⴰⵎⵇⵕⴰⵏ ⵄⵍⵉ ⵚⵉⴷⵇⵉ ⴰⵣⴰⵢⴽⵓ «ⴰⵡⴰⵍ ⵏⵏⵖ ⴰⴷ ⴰⵖ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⵖ ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵏⵎⵎⵓⵜ» ⵖⵉⴷ ⵔⴰⴷ ⵏⵉⵏⵉ ⴰⵙⴽⴽⵉⵍ ⵏⵏⵖ ⴰⴷ ⴰⵖ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⵖ ⵉⵎⵎⵓⵜ ⵓⵔ ⵙⴰⵔ ⵔⴰⴷ ⵏⵙⵙⵍⴽⵎ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜⵜ ⵏⵏⴰ ⴼ ⴰⴽⴽⵯ ⵉⵙⵖⵏⵙⴰ ⴽⵓⵍⵍ ⵎⴰⴷ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵎⴰⵣⵉⵖ ⴰⵙ ⵜⵜ ⵉⴳⴰⵏ ⵎⴰⵙⴷ ⴷⴰⵔⵏⵖ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴷⴰⵔⵏⵖ ⴰⵡⴰⵍ ⴷⴰⵔⵏⵖ ⴰⵙⴽⴽⵉⵍ ⵙⵔⵏⵖ ⵉⵣⵍⵉⵏ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵙ ⴷⴰⵔⵏⵖ ⵜⴰⵖⵔⵎⴰ ⴷ ⵡⴰⵎⵓⵏ ⵏⵏⴰ ⵉⴳⴰⵏ ⵉⴷⵔⴼⵉ. 

 ⴱⵓⵎⵉⵚⵕ ⵄⴱⴷⵍⵡⴰⵃⴷ

lundi 23 août 2021

AD AM IFK ṚBBI ANNAZ N TƐIBRIT A TAMAZIƔT


Tssnm akkʷ tutlayt taɛibrit, tutlayt n wudayn, tutlayt n tmurt n Israyil; tisinm ula iskkiln nns, maca idrus giwn wi issnn amzruy nns. Tanfust (tanqqist) n tɛibrit ur tli anaw, d ig nra ad tt nini g yat tguri, tamggarut ad ur rad tg amr: TUZZANT! (TAMKRRA/lmuɛjiza). Maf zɛma tga tuzzant? 

Rad skrɣ aynna mi ufiɣ afad ad sgzlɣ allas inu, acku ssnɣ mas ur ḥmiln ayt dari ad ɣrn aynna iɣzzifn... 

Ar ttinin imsnilsn mas d tutlayt tga zun d afgan, ar d tettlal, timɣur, twssr, tmmt. 

Ur jjin d yaɣul kra n ufgan sg tmttant s tudrt! yawn? 

Iwa hat taɛibrit tdwl d sg tmttant s tudrt! 

Manmk? 

Iwa inyat “Baẓẓ”!!! Uwin d imassann n umzruy mas tt nn tkka tutlayt ad g tmazirt n Knɛan s dat ad tili tgldit n Dawd d Sliman, ar sawaln mddn s tntaliwin nns g tudrt nnsn takuyast; tantaliwin ad a s tettyara Ttawrat (adlis lli akkʷ ilan atig dar wudayn); qqimn iɛibriyn ar sawaln tutlayt nnsn, ayllig tlkm tasut tiss 2 dffir tlalit n Ɛisa: ur sul tgi tɛibrit tutlayt taymmat n wudayn, taɣul d tutlayt tasgdant ka (tin tẓallit d warratn n iḥzzann); tmmt! Tamẓ taṛamit adɣar nns dar iɛibriyn. 

Tqqim tɛibrit g uẓkka (timḍlt) nns, tasutin f tasutin, qqimn tarwa nns ar sawaln tutlayin n tmizar g zddɣn, nɣ d kra n tntaliwin amm tɛibrmaziɣt, taɛibraɛṛabt, taɛibrṣbnyult, tayddict, atg.; ayllig d yuman (iban), gr tasut tiss 18 d tiss 19, yan umussu n uswingm uday, s yism n “Haskala” (asgmi s tɛibrit), lli d yugmn sg UMUSSU N TAFATIN/ISFAWN; g umzwaru, ttwassnnt twngimin n umussu n Haskala gr wudayn n tmurt n Aliman, lqqfn tnt ilmma aytmatn nnsn g tmura yaḍnin n Uṛubba, ḍfṛn tn ula udayn n Tmazɣa d win tmizar n imuslmn. 

Rad sul ittuḍfṛ...



Min (bla) ad nkcm g uylli d yusan g twngimin s ufruri, yuda aɣ uynni izdin d tutlayt: iqqan aɣ d g umzwaru ad nini mas tt nn kkan wudayn iradikaliyn llan mgal n ussmrs (listiɛmal) n tɛibrit g tirra nna ur igin tasgdant, maca mqqar uya, ssntan imaratn n umussu n Haskala ar ttaran s tɛibrit kra n tnfas tiqburin sg uzmz n Ttawrat, ukan ur ufin ula kra n umukris; maca, ɣas ssntan tirra f isntln (lmawaḍiɛ) imirann (n tizi ann g ddrn), yicqqu nit fllasn ad smdn, acku Ttawrat ur gis utint tguriwin 8000 n yat (2000 sigsnt ttunnant 1 tikklt g Ttawrat, d iẓuṛan n tguriwin ur utin 500 n yan), d ur tt nn kkin imawaln lli rad yaws g usuɣl n idlisn n tmassant d tusnakt. Ufan imaratn yan umukris yaḍn: kkan tt nn ar asn qqarn ɣas kra n mddn drusnin, gn akkʷ irgazn (iwtman) mi iktur yiɣf; ima timɣarin (tiwtmin) d irgazn nna ur bahra ɣrinin, kkan tt nn ar qqarn taskla tayddict, aylli yujjan tugtt n imaratn ad aran s tyddict afad ad ɣursn yili ugdud iggutn. (Zun d nit kra n imaziɣn ɣilad). Skrn imassann n Haskala tawuri nnsn, ssudrn d taskla taɛibrit, ldin d sis tutlayt sg uẓkka nns, mqqar ukan sul tmmut; Ayllig d idda umssudr lli tt id issnkrn sg tmttant: Iliɛiẓaṛ Bn Yahuda

 Ilul d Iliɛiẓaṛ Bn Yahuda s yism n Iliɛiẓaṛ Isḥaq Birlman Ilyanuf g tgldit n Rusya (Bilarusya dɣi), asggʷas n 1858, g ugnsu n yat twacunt (tawja) tudayt taḥasidit (taradikalit) isawaln s tyddict; igugl (sg babas) lliɣ iṭṭf 5 isggʷasn, tajj t innas akd xalis; izzri tamẓit nns zun d akkʷ inggʷa nns udayn g tɣri d ulmad n idlisn n usgd uday (Ttawrat, Micna d Utlmud), ilmma ilmd tafṛanṣiṣt, talimant d trusiyt, aylli t yujjan ad ikcm d umussu aṣhyuni, yaf nn digs mas d assudr n tutlayt taɛibrit g wakal n Israyil a rad ismun qaḥ udayn n umaḍal. 

 Izzri Bn Yahuda 4 isggʷasn g Bariz (Fṛanṣa), iɣr tasnijjit (tasnḍbibt) g tsdawit n Ṣurbun, iɣr ula amzruy d tsrtit n Ugmmuḍ Anammas (Lqblt n tuẓẓunt); yan wass, immiggir d yan wuday ggʷ Yirucalayim (Lquds), isawl dids s tɛibrit; assmrs ad n tɛibrit g wawal, ad t issnẓan (iqnɛn) mas tzmr tutlayt ad ad d tdwl s tudrt, tg tutlayt n uɣrf (ccɛb) aysrayili. 

G usggʷas n 1881, rad izug Bn Yahuda ntta d tmṭṭuḍt nns tamzwarut (igan taslmadt n trusiyt) s Yirucalayim g Faliṣṭin Taɛutmanit; rad dinn ifsr yan ulɣu (liɛlan) nna g da ittini mas d iqqan taɛibrit ad tg tutlayt n tinmal n tmazirt; imikk, rad ilmma ig aslmad n tɛibrit g tinml n umulli aysrayli aɣzuran g Yirucalayim (ar isslmad taɛibrit s tɛibrit, nican, min/bla asuɣl), imikk daɣ rad isnflul kra n tmsmunin (zun d “Tixyat Israyil”, “Cafa Birura” d “Ba Ad Halacun”), d ad ur nttu Takadimit n Tutlayt Taɛibrit nni iskr (tsul tlla ar wassa) afad ad issktr (ntta d imassann yaḍnin) taɛibrit s irmawn (lmuṣṭalaḥat) nna ur gis llinin. 

 G taddart nns, icṛḍ Iliɛiẓaṛ f tmɣart nns ad sar sul ur sawln kra n tutlayt amr taɛibrit, mqqar imsar aynna imsarn; yan wass yufa tamṭṭuḍt nns ar tettɣnnaj i memmis yat tzlit tarusiyt, ibṛṛm nit gis, yini as ad sar sul ur tals i tigawt ann. Llig as tmmut tmṭṭuḍt ad (Dibuṛa) s waṭṭan n turin, tujja as 5 igugiln, mmtn sigsn 3 s waṭṭan n diftirya, ikk 6 wayyurn yawl xaltis n warrawn nns: Ximda


 G usgmi n memmis (nna mi ismma Bn Ṣhyun), ikka tt nn ur ar t ittajja ad yurar g tsukt, nɣ d ad imun d tarwa yaḍnin, acku ur ar sawaln taɛibrit, ayad ad yujjan Bn Ṣhyun ad iddukkl d uydi nns (nna mi ismma Mahir); asgmi ad ad iskrn sg urba ad “Afgan Amzwaru” nna mi tga tɛibrit tatrart (taɛaṣṛit) tutlayt taymmat. 

Mqqar tt nn ikka walay (ttaqddum) ad iẓẓay, ilin imarawn (lwalidin) uginin ad lmdn warrawn nnsn yat tutlayt nna rad asn ur yawsn g usslmd anaflla; waxxa mkann, ismd sul Bn Yahuda tanaɣa nns, lli d issntan ilmma ar takka tayafut: g usggʷas n 1902, ilkm wuṭṭun n tawjiwin nna issmrasn ɣas taɛibrit –ilkm- 10 (n wacunin); ima g usggʷas n 1903, i tikklt tamzwarut, g umsasa gr wudayn n Israyil, rad yili umrara n wawal s tɛibrit! 

 Maca, is tt nn zɛma ur kkin icnga (iɛdawn) dar twngimt ad n ussudr n tɛibrit? 

Ɛad! Nenna yad s izwar mas bddn wudayn iradikaliyn n Uṛubba mgal ussmrs n tɛibrit g uynna ur izdin s tẓallit d usgd, iwa hat ula udayn iradikaliyn n Israyil (slawan akkʷ imzdaɣn inṣliyn da ur ginin iṣhyuniyn) bddn s wuzzal d tmssi mgal usnfar (lmcṛuɛ) n Iliɛiẓaṛ, ṣṛḍn (actkan) sis ɣur unbbaḍ (lḥakm) aɛutmani (aturkiy) lli t iqqnn g ubniq g usggʷas n 1894, ikk nn gis yan mnnaw wayyurn, ilmma ssufɣn t id imddukkal nns. Itturgl as ula uɣmis (ljarida) nns, uggar n usggʷas, yaf nn iman nns ifrd ɣas ntta d yan mnnaw imddukkal, ayad ad t yujjan ad ig afus nns g ufus n Hirtzil (babas n tṣhyunit) afad ad yaf wi t isnaln g twuri. 

 Imikk s imikk, ssntan iwdan (middn) ar ttfrakn s watig n tutlayt nnsn (mqqar akkʷ ur tgi tutlayt nnsn taymmat), ar d ilmma skarn amzgun (lmṣṛḥ), aẓawan, anzway (aṛadyu), iɣmisn, turtitin tiɛibriyin n imẓyann; ar akkan mddn i tarwa nnsn ismawn iɛibriyn, ar qqarn waṛṛaḍn taskla, timassanin, tusnakt d tetiknulujiyt s tɛibrit. G 1916, kkan tt nn 40% g wudayn n Israyil ar ttinin mas darsn tga tɛibrit tutlayt tamzwarut, tigmiḍi ad ar tettawḍ (tlkkm) 75% g Tal Abib d idɣarn yaḍnin nna g drusn wudayn iradikaliyn (tqqim tmdint n Yirucalayim d iɣrm aradikali nna g bahra idrus wawal s tɛibrit). 

Ur tt nn ikki usslmd n tɛibrit iẓli ɣas s imẓyann nna mi rad tg tutlayt taymmat, maca ula middn mqqurnin, slawan akkʷ wida d usanin sg bṛṛa n Israyil; acku, ad ur nttu mas tt nn tkka yat tɣnnant iqsḥn gr tɛibrit sg yat tsga d tfṛanṣiṣt, tanglizit d talimant sg tsga yaḍn; ayad rad yawḍ ayda mi nttini g umzruy n Israyil: “Imnɣi n Tutlayin”, slawan akkʷ gr tɛibrit d talimant, zun d llig tt nn tkka rad tettuṛẓm tsdawit tatiknit n Ḥayfa g usggʷas n 1913 (talli ittwassnn ɣilad g umaḍal s yism n Tixnyun), tmun tmhla (liḍaṛa) n tsdawit g Birlin, tini mas rad ttwaslmdnt tmassanin titikniyin s talimant; nkrn mddn ar sɣuyyun f tɣtast (lqarar) ad: slgn inlmadn d islmadn n Ḥayfa d Tal Abib tiɣri (skrn liḍṛab), ssutrn ad tg tɛibrit tutlayt tamyiwnt (lwaḥida) n usslmd d tɣri. 

G umggaru, dffir kigan n tɣnnant, tennuṛẓm tsdawit, s tɛibrit ka. S trnnawt ad, rad tssdus tɛibrit iman nns, tsrs yan uḍaṛ g umaḍal n tdlsa tatrart, d tetiknulujiyt. 

10 n isggʷasn dffir uyad, g 1924, tṛẓm Tsdawit n Yirucalayim tiwwura nns, tg gis tɛibrit tutlayt n ulmad d usslmd; ima Asinag n Wizman llig issnta g 1934, ur akkʷ sul illi wi isqsan matta tutlayt a s rad tili tɣri. 

TIGIRA

G usggʷas n 1922, rad tssnṣb (tṛṣṣm) tnbaḍt tabṛiṭaniyt tutlayt taɛibrit (tama n tnglizit d taɛṛabt) amm tutlayt n tmssugurt (lidaṛa), aylli rad daɣ ifk i tutlayt ad yan wazal ixatrn, acku tazmrt n uwank (ddula) ur tt saswa d tin mddn. 

G tmdinin amm Tal Abib (tamdint taɛibrit tamzwarut), iskr Bn Ṣhyun (memmis n Bn Yahuda) yan umzizzl (lḥmla): wanna isllan i kra n yan ar isawal s kra n tutlayt yaḍn, ar as ittini “wa aɛibri, sawl taɛibrit”. 

 Ad daɣ nurri s Iliɛiẓaṛ, nsskti d mas issnta yan usnfar sg 1901 ayllig immut (s waṭṭan n turin) g Yirucalayim g tgira n 1922: “Milun Halacun Haɛibrit Haɛicana Bihaxadaca” (Amawal n tutlayt taɛibrit taqburt d tetrart); amawal ad rad sigs issufɣ 7 isunaḍ (igʷzman) s dat tmttant nns, tssufɣ tmṭṭuḍt nns d memmis Ihud 9 isunaḍ nni qqimnin g usggʷas n 1959. Amawal ad irna digs kigan n irmawn d tguriwin tinulfa (Néologismes) da iṛḍl sg taɛṛabt (s waṭṭaṣ), taṛamit taqburt, talatinit taqburt, tanglizit, tarusiyt, talimant, tafṛanṣiṣt, atg. Immut Bn Yahuda, tɣama d tɛibrit, ɣaman dids warrawn nns yaḍnin lli tt swurinin (xdmnin), slawan akkʷ lliɣ d ilula uwank n Israyil g 1949, nbḍn wudayn iɣfawn nnsn, skrn sg tɛibrit tutlayt tamzwarut n Israyil (nnig taɛṛabt d tnglizit). 

 Dɣi, taɛibrit tatrart ar tt sawaln uggar n 9 id mlyun n mddn g umaḍal: 5 id mlyun sigsn llan g Israyil d Ikalln Ifaliṣṭiniyn; d umḍan (lɛadad) n tẓṛigin nna ttffuɣnin g tmazirt taɛibrit iskr sgis tiss 2 g uswir agraɣlan (amaḍlan), taty (tzri) sis ayda ittffuɣn g tmura timslaɛṛabin akkʷ! 

 Ima askkil aɛibri? Ur t akkʷ nbdir? 

 Askkil ad imsar as zun d ayda ittmsarn i tfinaɣ ɣilad: kigan n iysrayiliyn iyckinaziyn (lli d ddanin sg tmura n Uṛubba, Rusya d Mirikan) ad tt nn kkanin ran ad gn askkil alatini (lli myarn) g udɣar n uskkil aɛibri, maca mmiggirn akd yat tnzbayt nna ifrsn kigan sg ɣur imnɛaṛn n uskkil aɛibri. 

 Yadlli! Askkil ur ɣurs ma s rad isbiḍṛ tutlayt taɛibrit, d ig ddad nssudr yat tutlayt immutn, ad nit dids nssudr ula askkil nns, ḥuma ad ng tififlt i taṭṭajint, nsfalki tt sis uggar. 

 Ima udayn iradikaliyn? Ma ad sul ttinin? 

 Wid sulnt ukan gisn yan mnnawt trubba mẓẓiynin uginin -ar wass u- ad ssmrsn taɛibrit g kra n tɣawsa yaḍn nna ur igin taẓallit nɣ d tirra tasgdant. 

 Iwa ma rad am iniɣ a TAMAZIƔT? Ad am ifk Ṛbbi kra n tarwa zun d tarwa lli ifka i tɛibrit! Ima annaz, hat ur darm ma ad sis tskard ig ur imun d twuri n mddn nna rad usinin anzgum d ssiɛr nnm.

                                                                          Yassine Aït-el-Mouden

ⵖⵓⵛⵜ ⴰⵢⵢⵓⵔ ⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ

                         

ⵎⵇⵇⴰⵔ ⴷ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⴷ ⴱⴷⴷⴰ ⵏⵜⵜⴰⵔⴰ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵖ ⵜⴰⵢⵎⵎⴰⵜ #ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵏⵏⴰ ⵏⵙⵙⵓⵎⵎ ⵙⴳ ⵜⵉⴱⴱⵉⵜ ⵏ ⵉⴷ ⵎⵎⴰⵜⵏⵖ, ⵎⴰⵛⴰ ⵜⴰⴷ ⵜⴳⴰ ⵖⴰⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵙⵏⵜⴰⵢⵜ ⵏⵏⴰ ⴷ ⴳⵔⴰⵏ ⴽⵔⴰ ⵏ #ⵉⵙⵓⴼⴰ ⵏⵏⴰ ⵢⵓⵙⵉⵏ ⴰⵏⵣⴳⵓⵎ ⴷ ⵓⵎⵏⵓⵙ ⵉ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵃⵎⴰ ⴰⴷ ⵜⵜ ⵏⵜⵜⴰⵏⵏⴰⵢ ⴳ ⵉⵎⴰⵙⵙⵏⵏ ⴰⴷ ⵏ ⵓⵎⵙⴰⵡⴰⴹ. 

ⵜⴳ ⵏⵉⵜ ⵢⴰⵏ ⵓⵥⵎⵎⴰⵥⵥⵍ ⵖⵔ ⵙⴷⴰⵜ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵎⵎⴰⵖⵏ ⵉⵎⵖⵏⴰⵙⵏ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⴷ ⵜⵎⴰⴳⵉⵜ ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⴰⴷ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵙⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⴽⴽⴰⵏ ⵎⵢⴰⵔⵏ ⵖⴰⵔ ⵜⵉⴷ ⴰ ⵙ ⵖⵔⴰⵏ ⴳ ⵜⵉⵏⵎⵍ ⵣⵓⵏ ⴷ ⵜⴰⵙⵔⵖⵉⵏⵜ ⴷ ⵜⴼⵕⴰⵏⵙⵉⵙⵜ ... ⴷ ⵜⵉⵢⵢⴰⴹ. 

ⵉⴳ ⵏⵉⵜ ⴷⴰⵖ ⵓⵢⴰ ⵉⵊⵊ ⵏ ⵓⵙⵙⴰⴳⴳⵯ ⴼ ⵜⵣⵎⵎⴰⵔ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰ, ⵎⴰⵙ ⵜⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⵙⵉⵙ ⵏⴰⵔⴰ ⵖ ⴽⵔⴰⵢⴳⴰⵜ ⵉⴳⵔⴰⵏ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵓⴽⴰⵏ ⵙⵓⵍ ⵓⵔ ⵍⵍⵉⵏ ⵉⵎⴰⵡⴰⵍⵏ ⵖ ⴽⵔⴰ ⵏ ⵉⴳⵔⴰⵏ, ⵎⴰⵛⴰ ⴽⵓⴷⵏⵏⴰ ⵉⵙⵉⴳⴳⵍ ⵓⴼⴳⴰⵏ ⵔⴰⴷ ⵢⴰⴼ, ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵖ ⵜⴽⵜⴰⵔ ⵜⴻⵜⵛⵓⵕ ⵙ ⴽⵉⴳⴰⵏ ⵏ ⵜⴳⵓⵔⵉⵡⵉⵏ ⵏⵏⴰ ⵓⵔ ⵜⴰ ⴰⴽⴽⵯ ⵙⵙⵏⵏ ⵇⵇⴰⵃ ⵏ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⴰ. ⵎⴰⵢⴰⴷ ⵏ ⵜⵉⵔⵔⴰ ⵉⴳⴰ ⵖⴰⵔ ⵜⴰⵎⵢⵓⵔⵜ ⴷ ⵉⵎⵉⴽ ⵏ ⵜⵣⵎⵎⴰⵔ ⴷ ⵓⵥⵓⵥⴹ ⵉⵖ ⵍⵍⴰⵏ ⵔⴰⴷ ⴱⴷⴷⴰ ⵜⵜⴰⵔⴰⵜ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⴽ ⴽⵢⵢ ⴷ ⴽⵎⵎ ⴷ ⴽⵓⵏⵏⵉ ⴷ ⵏⴽⴽⵏⵉ ⵏⴳ ⴰⴽⴽⵯ ⴰⵎ ⵉⵖⵔⴼⴰⵏ ⵎⵇⵇⴰⵔ ⵏⴷⵔⵓⵙ ⵎⴰⵛⵛ ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⵣⵡⴰⵔ ⵏⵙⵙⵏⵣ ⵡⵉⴷ ⵙ ⵉⵣⵡⴰⵔ ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵀⴰ ⵏⵏ ⵜⵉⴼⴰⵡⵜ ⴰⵔ ⵜⵜⵎⴰⵜⵜⴰⵢ ⴰⵙⵙ ⴼ ⵡⴰⵙⵙ ⴰⵢⵢⵓⵔ ⵙ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⴰⵙⴳⴳⵯⴰⵙ ⵙ ⵓⵙⴳⴳⴰⵙ ⴰⵔ ⴽⵉⵖ ⵏⵍⴽⵎ ⵎⵉⵏ ⵏⵅⵙ. 

ⵎⴰⴽⴰ ⵓⵢⴰ ⵀⴰⵜ ⴷⴰ ⴰⴽ ⴷ ⵉⵜⵜⴰⵙ ⵉⵎⵔⴰ ⴳ ⵜⵣⵡⴰⵔⴰ ⵎⵉⵏⵣⵉ ⵜⵓⵖⴰⵏⵖ ⵏⵎⵢⴰⵔ ⵉⵛⵜ ⵏ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰⴷ ⴱⴷⴷⴰ ⵉⵙⵙ ⵏⵜⵜⴰⵔⴰ ⵎⴽ ⴷⵉⵙ ⵏⴱⴱⵉ ⴰⵔ ⵏⵜⵜⴰⴼⴰ ⵜⵓⴳⵜ ⵏ ⵉⵎⵅⵓⵎⴱⴰⵔ, ⵎⴰⵛⵛ ⴽⵉⵖ ⵉⵎⵎⴰⵖ ⵓⵎⴰⵔⴰ ⵉⴳ ⵏⵏ ⵉⵎⵉⴽ ⵏ ⵜⵓⴳⴳⴰⵙ ⵉⵥⴹⴰⵕ ⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵉⴳ ⵓⵢⴰ ⴰⵎⵣⵓⵏ ⴰⵎⴰⵏ ⴰⵔ ⵙⴰⵡⴰⵍⵖ ⵏⴽⴽ ⴼ ⵜⵉⵔⵎⵉⵜ ⵉⵏⵓ ⴳ ⵢⵉⴳⵔ ⴰⴷ. 

ⵎⴰⵛⴰ ⵏⵙⵙⵓⵜⵔ ⴰⴷ ⴷⴰⵄ ⵄⵇⴱⵏ ⴰⴹⵓⵏ ⴷ ⴰⵖⵓⵍⵏ ⴷ ⵉⵎⴰⵣⵉⵖⵏ ⵏⵏⴰ ⵜⵜ ⵉⵏⵏ ⵢⴰⴷⵍⵍⵉ ⵉⴽⴽⴰⵏ ⴰⵔ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵉⵏ ⵢⴰⴹⵏⵉⵏ ⴼⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⵜⴰⵔⴰⵏ ⵙ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⴰ ⴳ ⵡⴰⵢⵢⵓⵔ ⴰⴷ, ⵉⵍⵎⵎⴰ ⵥⵕⵏ ⵎⴰⵎⴽ ⴰⴷ ⵏⵏ ⵙⵉⵙⵏ ⵜⴳⴰ. 

ⵀⴰ ⵏⵏ ⵜⴰⴱⵔⴰⵜ ⴰⴷ ⴼ ⵉⵎⴳⴳⵕⴰⴹ ⵏⵏⵓⵏ ⵎⵎⴰⵖⴰⵜ ⴰⴷ ⵏⵔⴰ ⴽⵔⴰ ⵏⴼⴽ ⵉⵎⵉⴽ ⵏ ⵜⵉⵣⵉ ⵉ ⵜⵓⵜⵍⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⵖ. 

ⴰⵢⵢⵓⵣ ⵏⵏⵓⵏ 
 ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵉ ⵜⵎⴰⵣⵉⵖⵜ 
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵉ ⵜⵓⴷⵔⵜ 
ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ ⵜⴰⵎⵖⵏⴰⵙⵜ ⵜⵓⵜⵍⴰⵢⵜ ⵏⵏⴽ 
ⴷⴰ ⴰⴽ ⵜⴰⵇⵇⵔⴰ 
ⴰⵢⵢⵓⵔ ⴰⴷ ⴰⴷ ⵜⴰⵥⵓⵎⵜ ⵜⵉⵢⵢⴰⴹ 
ⵜⵔⵔⵜ ⴰⵙ ⴷ ⵜⴰⵢⵏⵉⵜ ⴷ ⵓⵏⵏⵍⵉ ⵏⵏⴰ ⴰⴽ ⵉⵡⵉⵏⵜ ⵜⵉⵢⵢⴰⴹ 
ⵉⵡⴰ ⵎⵕⵛⴰⵜ ⵜⵎⵎⵓⵎⵎⵉⵎ.

                                                            ⵜⴰⵔⵉⵇ ⵉⴷ ⵓⴼⵇⵇⵉⵔ

jeudi 12 août 2021

ⴽⵔⵣ ⵎⴰ ⵜⵎⴳⴳⵔⵜ



ⵡⴰ ⴱⵓ ⵜⴰⵔⵡⴰ, ⵙⵙⵏⵖ ⵜⵓⴳⵜⵜ ⴳⵉⵜⵏⵖ ⵉⵙ ⵜⵏⵜ ⴼⵍⵍⴰⵙ ⵣⵣⵔⵉⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙ, ⵙⵙⵏⵖ ⵉⵙ ⴷ ⵓⵔ ⵏⴻⵏⴽⵉⵔ ⵢⴰⵜ ⵜⵏⴽⵔⴰ ⵍⵍⵉ ⵙ ⵉⵇⵇⴰⵏ, ⵙⵙⵏⵖ ⴰⵖⵔⴼ ⵏⵏⵖ ⵎⴰⴷ ⴷⴰⵔⵙ ⵉⴳⴰⵏ ⴰⵙⴳⵎⵉ, ⵙⵙⵏⵖ ⵎⴰⵎⵏⴽ ⴰⵙ ⴰⵔ ⵉⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍ ⴳ ⵉⵎⵥⵥⵢⴰⵏⵏ, ⵙⵙⵏⵖ ⵓⵍⴰ ⵉⵎⵥⵥⵢⴰⵏⵏ ⵎⴰⵎⵏⴽ ⴰⵙ ⴰⵔ ⵙⵎⵓⵇⵇⵓⵍⵏ ⴳ ⵡⵉⵍⵍⵉ ⵜⵏ ⵢⵓⴳⵔⵏ !
ⵡⴰ ⴱⵓ ⵜⴰⵔⵡⴰ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵜⵎⵎⴰⵖⵜ ⴰⴷ ⵜⵛⴱⴱⵔⵜ ⴳ ⵜⵎⵢⵓⵔⵉⵏ ⵜⵉⵇⵇⴱⵓⵔⵉⵏ, ⴳⴰⵔ ⵜⵉⵎⵢⵓⵔⵉⵏ ⵍⵍⵉ ⵙ ⴷ ⵏⵓⴼⴰ ⵎⴷⴷⵏ ⵏⴰⵡⵍⵏ ⵜⵏⵜ, ⵜⵉⵎⵢⵓⵔⵉⵏ ⵍⵍⵉⵖ ⵓⵔ ⵉⴳⵉ ⵡⴰⵣⵣⴰⵏ ⴰⴱⵍⴰ ⴰⵣⵣⴰⵏ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵙⴰⵡⵍ ⴳⵔ ⵡⵉⵍⵍⵉ ⵜ ⵓⴳⵔⵏⵉⵏ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⴳ ⵜⴳⵎⵎⵉ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵉⵜⵜⵓⵔⴰⵔ ⵓⵍⴰ ⵀ ⴱⵕⵕⴰ ⵏ ⵜⴳⵎⵎⵉ, ⵉⵖ ⵏⵏ ⵉⴽⵛⵎ ⵓⵔⴳⴰⵣ ⵙ ⵜⴳⵎⵎⵉ, ⵉⴽⴰⴽⵍ ⵢⵉⵡⵉⵙ ⵙ ⴱⵕⵕⴰ, ⵉⵖ ⵜ ⵉⴷ ⵢⵓⴼⴰ ⴳ ⴱⵕⵕⴰ, ⵉⵙⵙⴽⵛⵎ ⵜ ⵙ ⵜⴳⵎⵎⵉ ...!
ⵜⴰⵔⵡⴰ ⴳⴰⵏ ⴰⴱⴰⵢⵏⵓ, ⵉⵇⵇⴰⵏ ⴷ ⴰⴷ ⴰⵙ ⵏⴼⴽ ⴰⵜⵉⴳ ⵍⵍⵉ ⵢⵓⴽⵍⴰⵍ, ⵉⵙⵙⴰⵏ ⵉⵙ ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⴰⴽ ⵉⵊⵍⵓ ⵢⴰⵜ ⵉⵖ ⴰⵔ ⵜⴹⵚⵚⴰⵜ ⴷ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏⵏⴽ, ⵉⵖ ⴷⵉⵙⵏ ⵜⴼⴼⵓⵖⵜ, ⵜⵎⵎⴰⵔⵔⵉⵜ ⴷⵉⵙⵏ, ⵉⵖ ⴰⵔ ⴰⵙⵏ ⵜⴻⵜⵜⴰⵍⵙⵜ ⵜⵉⵎⵉⵢⵏⵉⵏ, ⵉⵖ ⴰⵙⵏ ⵜⵙⵖⴰⵜ ⴰⵢⵏⵏⴰ ⵔⴰⵏ, ⵜⴰⵡⵉⵜ ⵜⵏ ⵙ ⵉⵏⵏⴰ ⵔⴰⵏ, ⵉⵖ ⵜⵙⵙⵉⵎⵥⵉⵢⵜ ⵉⵅⴼ ⵏⵏⴽ, ⵜⴳⴳⵓⵣⵜ ⴷ ⴷⴰⵔⵙⵏ, ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⴱⴰⵀⵔⴰ ⵢⵉⵎⵖⵓⵔ ⵡⴰⵜⵉⴳ ⵏⵏⴽ.
ⵉⵙⵙⴰⵏ ⵉⵙ ⴷ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⵜⴽⵔⵣⵜ ⴽⴰ ⴰⵔⴰⴷ ⵜⵎⴳⵔⵜ, ⵉⵙⵙⴰⵏ ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⵙⵓⵍ ⵜⵉⵎⵥⵉⵢⵜ ⵉⵎⵖⵓⵔⵏ ⵏⵜⵜⵏⵉ, ⵉⵙⵙⴰⵏ ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⵜⵉⵡⵙⵉⵔⵜ ⵜⵉⵔⵉⵜ ⵎⴰⴷ ⴷⵉⴽ ⵉⵜⵜⴳⴰⵡⴰⵔⵏ, ⴰⵔ ⴷⵉⴽ ⵉⵙⴰⵡⴰⵍ, ⴰⵔ ⴰⴽ ⵉⵜⵜⴰⵍⵙ, ⴰⵔ ⴽ ⵉⵜⵜⴳⴳⴰ ⴳ ⵓⵙⴰⵜⴰⵍ ⵏ ⵓⵎⴰⴹⴰⵍ ⵏⵏⴰ ⴽ ⵉⴼⵍⵏ. ⵉⵙⵙⴰⵏ ⵉⵙ ⵔⴰⴷ ⵙⵓⵍ ⵓⵔ ⵜⵉⵥⴹⴰⵕⵜ ⴰⴷ ⵜⴼⵜⵜⵓⵜ ⵙ ⵓⵊⵎⵉⵔ ⵉ ⵡⴰⴹⵓ ⵏⵏⴽ, ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⵙⵓⵍ ⵜⵣⵎⵔⵜ ⴰⴷ ⵜⵙⵙⵉⵔⴷⵜ ⵉ ⵢⵉⵅⴼ ⵏⵏⴽ ⴳ ⵓⵔⴰⴷⴰⴱ. ⴳ ⵖ ⵓⴳⴰⵢⵢⵓ ⵏⵏⴽ ⵉⵙ ⵉⵖⵉⵢ ⴰⴷ ⵜⴰⴹⵏⵜ, ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⵜⴰⴼⵜ ⵎⴰⴷ ⴰⴽ ⵢⴰⴽⴽⴰⵏ ⴰⴷ ⵜⵛⵛⵜ, ⵉⵖ ⵜⵜ ⵓⵔ ⵜⵉⵡⵉⵜ ⴳ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏⵏⴽ ⵙⵓⵍ ⵜⵎⵥⵥⵉⵢⵜ, ⵓⵔ ⵔⴰⴷ ⵜⵜ ⴳⵉⴽ ⴰⵡⵉⵏ ⵉⵖ ⵜⵎⵇⵇⵓⵔⵜ.
ⴰⵢⵜ ⴷⴰⵔⵏⵖ, ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏⵏⵖ, ⵙⵙⵏⴽⵔⵏ ⴰⵖ ⴷ ⴳ ⵢⴰⵏ ⵓⵙⴰⵜⴰⵍ ⵢⴰⴹⵏ, ⵓⴼⴰ ⵏ ⴷ ⵍⴰⵥ, ⵓⴼⴰⵏ ⴷ ⵉⵔⴽⴰⵏ ⴷ ⵜⵎⵓⴹⴰⵏ, ⵉⵖ ⵓⴽⴰⵏ ⵜⵛⵛⵉⵜ, ⵜⵙⵓⵜ, ⵜⵍⵙⵜ, ⵀⴰⵏⵏ ⵙⴽⵔⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴼⵍⵍⴰⵙⵏ ⵉⵍⵍⴰⵏ, ⵖ ⴷⴰⵔ ⵉⵅⴼⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙⵏ, ⵓⵔ ⵉⵍⵍⵉ ⵎⴰⴷ ⵜⵏ ⵉⵍⴽⵎ.
ⵡⵉⵍⵍⵉ ⵜⵏ ⴷ ⵉⴹⴼⵓⵕⵏ, ⵏⵜⵜⵏⵉ, ⵓⵔ ⴷ ⵓⴼⵉⵏ ⴰⵢⵍⵍⵉ ⴷ ⵓⴼⴰⵏ ⵉⵎⵣⵡⵓⵔⴰ ⵏⵏⵙⵏ, ⵎⵎⴰⵖⵏ ⴰⴷ ⵖⵔⵏ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏⵏⵙⵏ, ⴰⴷ ⵓⵔ ⵎⵔⵔⵜⵏ ⴳ ⵜⵓⴷⵔⵜ ⵏⵏⵙⵏ ... ⵎⴰⵛⵛ ⵓⵔ ⵙⵙⵉⵏⵏ ⵙ ⵎⴰⵎⵏⴽ, ⵎⵎⴰⵖⵏ ⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⵙⵙⴳⵎⵓⵏ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⴰⴷ ⵙ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵙ ⵜⵏ ⵙⵙⴳⵎⴰⵏ ⵉⵎⴰⵔⴰⵡⵏ ⵏⵏⵙⵏ.
ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏ ⵡⴰⵙⵙ ⴰⴷ, ⵓⴼⴰⵏ ⴷ ⵍⴰⵥ, ⵍⴰⵥ ⵏ ⵓⵙⵢⴰⴼⴰ, ⵓⵔ ⵍⵙⵉⵏ, ⵓⵔ ⵍⵙⵉⵏ ⵜⵉⵎⵍⵙⵉⵜ ⵏ ⵜⵎⵍⵍⴰ ⴷ ⵜⵓⴼⵔⴰⵢⵉⵏ ⵍⴳⴳⵯⴰⵖⵏⵉⵏ, ⵓⴽⴰⵏ, ⵔⴰⴷ ⵏⵉⵜ ⴷⴰⵖ ⵎⵎⴰⵖⵏ ⴰⴷ ⵙⵙⴳⵎⵓⵏ ⵜⴰⵔⵡⴰ ⵏⵏⵙⵏ ⵙ ⵎⴽⵍⵍⵉ ⵙ ⴳ ⴳⵎⴰⵏ ⵏⵜⵜⵏⵉ.
ⴽⵔⵣⴰⵜ ⵎⴰ ⵜⵎⴳⴳⵔⵎ, ⵀⴰⵏⵏ ⵜⴰⴷⴷⵓⵢⵜ ⵏ ⵕⴱⴱⵉ ⴰⵢⴰⴷ ⵍⵍⵉ ⴰⵙ ⵉⵏⵏⴰ ⵉⵏⵙⵉ, ⴰⵔ ⵜⵣⵣⵓⴳⵓⵣ ⴰⵔ ⵜⵙⵙⴰⵇⵍⴰⵢ.

IMAZIƔN D TIRRA S TFINAƔ

  Illa yan umukris bahra yattuyn dar imaziɣn ass ad, slawan akkʷ lliɣ tt inn adlli kkan ar ttinin masd tutlayt nnsn ur tlli g tnbaḍṭ d ur nz...